करण्याचे ठरविले. कोर्टात फिर्याद दाखल झाली. व्याज व मुद्दल मिळून चार हजारांची त्याने फिर्याद दिली. दावा सुरू झाला. कोर्टात सावकाराचे देणे योग्य ठरले व सारी होती नव्हती ती मिळकत जप्त करून तिचा लिलाव व्हावा, असा निकाल देण्यात आला.

त्या दिवशी गावात दवंडी पिटली जाणार होती! आईला दोन दिवस एक घासही गेला नाही. डोळयाला डोळा लागला नाही. 'आई जगदंबे! शेवटी या डोळयांदेखत अब्रूचे धिंडवडे होणार ना? या कानांनी ती दुष्ट दवंडी ऐकावयाची! माझे प्राण ने ना ग आई! नको हा जीव!' अशी ती प्रार्थना करीत होती.

पुरूषोत्तम शाळेत गेला होता. घरी आईला खूप ताप भरून आला व ती अंथरूणावर पडली. ती तळमळत होती व रडत होती.

सकाळी नऊ वाजायची वेळ होती. महार ढोलके घेऊन गावात दवंडी देत होता. तो ठिकठिकाणी उभा राहून 'आज भाऊराव यांच्या घराची दुपारी जप्ती होणार आहे.' वगैरे ओरडत सांगे व ढोलके

---